چهره‌های ماندگار در زبان‌شناسی

چندین سال است باب شده در رشته‌های مختلف چهره ماندگار انتخاب می‌کنند و از این چهره‌های ماندگار قدردانی می‌کنند. در مقام حرف زیباست. اما در مقام عمل این کار دیگر لوث شده و به دلیل تکرار مداوم هرساله چون کفگیر به ته دیگ خورده، دستشان به هر کس برسد از طبله عطار بیرون می‌کشند تا عریضه را خالی نفرستند.

نخستین سالی که این برنامه چهره ماندگار اجرا شد، از بین زبان‌شناسان دکتر علی اشرف صادقی را برگزیده بودند که البته او را – تا آن جا که در خاطر دارم- از شاخه ادبیات معرفی کردند. دکتر صادقی از همان اوائل که فرهنگستان سوم افتتاح شد پای ثابت این نهاد دولتی فرمایشی بود. البته نمی‌توان منکر خدمات دکتر صادقی در زمینه زبان‌شناسی ایران شد. خصوصاً آن که ایشان احاطه خوبی به ادبیات فارسی دارد و مثل دکتر حق‌شناس که بین ادبیات فارسی و زبان‌شناسی پلی ایجاد کرده، ایشان نیز بی‌تاثیر نبوده است. شاید ارزشمندترین کار او به راه انداختن گروه فرهنگ‌نویسی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی باشد.

اما انتقاد ما اینجاست که اگر بنا به انتخاب چهره ماندگار بود، همه نیک می‌دانند که هرکس اگر بخواهد زبان‌شناسی بخواند نخست به آثار دکتر باطنی رجوع می‌کند و اکثر کسان اذعان دارند که دکتر باطنی -جدای مسلک سیاسی که داشته یا دارد- از موثرترین کسانی بوده که زبان‌شناسی را از دهه چهل به بعد در ایران باز شناسانده است. یعنی اگر کسانی مثل دکتر محمدمقدم، دکتر صادق کیا و دکتر خانلری را نسل نخستی بدانیم که عمدتاً بر زبان‌شناسی تاریخی کار می‌کردند، زبان‌شناسی نوین را نخست کسانی مثل باطنی به ما معرفی کردند. حال جریان چیست که دکتر باطنی را بعد از سه دهه دور نگاه داشتن از محیط دانشگاهی، هنوز در بین چهره‌های ماندگار نمی‌بینیم. این گونه ‌است که این برنامه‌های تقدیر و قدردانی لوث شده و ارزش دنبال کردن را ندارد.

امسال قرعه این فال را به نام دکتر دبیرمقدم گویا زده‌اند. انتخاب به جایی ا‌ست، چرا که دکتر دبیرمقدم را اگر آنها به چهره شدن انتخاب نمی‌کردند، سال‌ها بود که نامش بین دانشجویان و زبان‌شناسان به بزرگی یاد می‌شده و می‌شود و خواهد شد.

  • 0

    Overall Score

  • ‎رتبه‌بندی خوانندگان‫:‬0 Votes

هم‌رسانی

‎دربارهٔ صهبا سلیمی

احتمالا به این‌ها نیز علاقه‌مندید:

6 comments on “چهره‌های ماندگار در زبان‌شناسی

  1. simin
    ۲۴ آذر ۱۳۸۹ at ۱۳:۲۷

    doorood faravan ba Dr Bateni bozoeg ke baraye zabanshenasiye IRAN zahemate faravan keshidan,
    daste ostad bozorgvar ra miboosam va omidvaram salhaye sal salamat bashan.
    simin

    • farhad
      ۳ اسفند ۱۳۹۰ at ۰۷:۳۷

      نادر گلستانی داریانی، مهندس برق، فوق لیسانس زبان آلمانی و مدرس دانشکده زبانهای خارجی. نگریک(= تئوریک)، گشتاپوییدن(= پژوهیدن) و فن آگاهی(= تکنولوژی) از معادلهای فارسی برساخته اوست. گلستانی، فرهنگنویس چندزبانی است که در کارنامه اش انتشار فرهنگهای عمومی و تخصصی انگلیسی فارسی، آلمانی فارسی، فرانسه فارسی و ایتالیایی فارسی ( از ناشران معتبر از جمله انتشارات امیرکبیر) ثبت شده است. فزون برآن، وی دهها عنوان کتاب مهندسی از زبانهای انگلیسی، آلمانی و فرانسه به فارسی ترجمه کرده که مشهورترین آن جدولهای وسترمان برق است.

    • farhad
      ۳ اسفند ۱۳۹۰ at ۰۷:۳۹

      بازگشتنامه ها (= کتابهای مرجع) از نادرگلستانی داریانی
      فرهنگ دودن آکسفورد،آلمانی- فارسی، فارسی-آلمانی و نامه نگاری، ، چاپ اول، انتشارات جنگل
      فرهنگ جامع دودن ،آلمانی- فارسی، ، چاپ دوم، انتشارات جنگل ۱۳۹۰
      فرهنگ جامع دودن ، فارسی- آلمانی، چاپ اول، انتشارات جنگل
      فرهنگ گلستانی،آلمانی فارسی (دو جلد)، انتشارات مهتاب
      فرهنگ لانگن شایت،آلمانی- فارسی ، چاپ دوم، انتشارات پیک زبان۱۳۹۰
      فرهنگ واریگ،آلمانی- فارسی ، چاپ اول، انتشارات امیرکبیر
      فرهنگ گلستانی، انگلیسی – فارسی، چاپ سوم، انتشارات مهتاب
      فرهنگ ایتالیایی – فارسی، چاپ سوم، انتشارات امیرکبیر
      فرهنگ جامع فنی و مهندسی انگلیسی – فارسی ، انتشارات جنگل
      فرهنگ جامع مهندسی، آلمانی – فارسی، امیرکبیر
      فرهنگ تخصصی مهندسی برق، الکترونیک ، کامپیوتر و مخابرات ، انگلیسی – فارسی ، چاپ ششم، امیرکبیر
      فرهنگ مهندسی برق فشارقوی – جریان قوی، انگلیسی فارسی، چاپ دوم، انتشارات پیک زبان
      فرهنگ تخصصی مهندسی برق، الکترونیک ، کامپیوتر و مخابرات ، انگلیسی – فارسی ، چاپ اول، انتشارات جنگل ( چاپ متن به صورت دو رنگ)
      واژه نامه تخصصی مهندسی برق و الکترونیک، چاپ سوم،جهاد دانشگاهی
      واژه نامه مهندسی برق، الکترونیک و رایانه، انگلیسی – فارسی
      فرهنگ فنی دانشگاهی، انگلیسی – فارسی،چاپ هفتم، انتشارات علمی
      فرهنگ فنی دانشگاهی، آلمانی – فارسی ، چاپ هفتم، انتشارات علمی
      فرهنگ فنی دانشگاهی، فرانسه – فارسی ، انتشارات علمی
      ترجمه فنی ( فرهنگ آلمانی – فارسی) جهاد دانشگاهی

  2. بـهـیـن اربـابی
    ۲ فروردین ۱۳۹۰ at ۰۰:۵۱

    – هر چیزی و هر لغتی و … و مثلا هر جایزه ای , باری معنایی نیز دارد ؟ ::
    – و چرا این جایزه و تشویق « چهره‌های ماندگار» ؛؛ اینهمه بارهای متنوع مـنـفـی دارد؟ :
    -» حس من که اینطور میگوید( حس شما چه- چگونه است , از بار این جایزه؟).
    _____
    – و البته میتوان حس را منطقی / معنای نیز بیان نمود( و مثلا استدلالی‌اش نمود).
    -» ولی دلایل مساله ؛ ظاهرا بسیار ساده‌تر از بیان و توضیح است.
    _______
    – و بهرحال خوشا آنان که این جایزه را دریافت نمی‌کنند( و شاید که از هوش اخلاقی/ اجتماعی‌‌شان است) ؛ و طفلک آنان که به چند سکه جایزه را ربوده‌ند( و البته نیمچه کسی نیز بوده‌اند).
    ________________
    – مسایل و فضاهای هنری/ادبیاتی/ … و علمی , والاتر از این هستند که در کوران نا اخلاقی‌های متنوع , صدمه نبینند. و کاش دولتمردان ما و نیز جوانان دانشمند ما بیشتر به چنین مسایل ساده و روانی , توجه نمایند.( مسایل , ساده است).
    ____________
    – تاکید :: و شاید دلیل اینکه در فضای فکری و فرهنگی مملکت گل و بلبل ما , هیچ خبر و اثری از چیزهایی مثل زبانشناسی و رشته‌های اینچنینی نیست , همینگونه مسایل آلوده است.
    _______________
    – و بهرحال چه خوب می‌شد که چهره ی ماندگار انتخاب نمی‌کردیم( آنهم مثلا و بخصوص ؛ توسط همان سازمانی که هویت‌ساز بوده است ) , و صادقی‌ها و دبیرمقدم‌ها را خراب/ کوچک نمیکردیم( تا جاییکه هستند) .
    _____________________
    – بهین اربابی :: ۱-۱-۱۳۹۰

  3. دانشجوی دکتری زبانشناسی
    ۱۲ دی ۱۳۹۱ at ۱۷:۳۶

    با گرفتن این جایزه ها این بزرگان از قدر و منزلتشان چیزی کم نگشته است
    آقای باطنی چه گلی به سر ملت و قشر دانشگاهی رده اند جز به قهقرا کشاندن زبان فارسی و خط فارسی
    خدا روان دکتر مقدم ها و خانلری ها و کیا ها و حق شناس ها و …را بیامرزد که اگر پیشینه ای آن چنانی نبود کارمان تنها با باطنی ها به کجاها که نمی انجامید

  4. رضا
    ۲۶ دی ۱۳۹۱ at ۱۲:۵۹

    درود
    اگر بخواهیم بهمترین زبانشناس ایران از زمان بشروطه به این سو را برگزینیم. تنها کسی که از راه زبانشناسی به اصلاح زبان فارسی کوشید شادروان احمد کسروی است.
    برای اثبات این ادعا کتابهای “زبان پاک” و “نوشته های کسروی در زمینه زبان فارسی” را بخوانید.
    بدرود

دیدگاه شما چیست؟

Your email address will not be published. Required fields are marked *