برگردان خط سیریلیک فارسی به خط سنتی فارسی، زبان فارسی

پایان هفتاد و پنج سال جدایی فرهنگی فارسی‌زبانان

در حدود سال ۱۳۱۹ خورشیدی یعنی حدود هفتاد و پنج سال پیش،‌ در پی فرمان دولت وقت شوروی مبنی بر تغییر خط فارسیِ مردمان فرارود (تاجیکستان و ازبکستان امروزی) به ناگهان مرزهای سیاسی کشورهای ایران، افغانستان و شوروی به مرزهای فرهنگی نیز بدل شدند. تغییر خط فارسی‌زبانان شوروی ارتباط نوشتاری فارسی‌زبانان دو سوی مرز را به کلی قطع کرد و دو جزیرهٔ فارسی‌زبان جداگانه به وجود آورد و باعث شد مردمانی که هر دو به زبان رودکی و فردوسی سخن می‌گفتند به علت عدم امکان ارتباط نوشتاری، دچار دو سیر تاریخی جداگانه شوند.

با وجود تلاش‌های گوناگونی که در دهه‌های گذشته و به طور خاص پس از استقلال تاجیکستان در سال ۱۳۷۰ برای بازگرداندن کامل خط سنتی فارسی به فرارود؛ تدریس و به کارگیری همزمان دو خط سیریلیک و سنتی در فرارود یا استفاده از خط مشترک لاتین در همهٔ سرزمین‌های فارسی‌زبان شده است، همچنان خط سیریلیک، خط رایج و اصلی فارسی‌زبانان تاجیکستان و ازبکستان است و سیاستمداران نتوانسته‌اند مرزهای فرهنگی تحمیلی کشیده شده میان فارسی‌زبانان را فروبریزند. اما خوشبختانه فن‌آوری به داد فارسی‌زبانان رسیده است و در دیواری که به دست سیاستمداران ساخته شده اما برداشته نشده است، دری گشوده است.

همکار عزیز و قدیمی ما در تارنمای زبان فارسی، جلال حجتی فهیم، اکنون سه سال است که بر روی برنامه‌نویسی برگردان خط فارسی سنتی مورد استفاده در افغانستان و ایران به خط سیریلیک فارسی  مورد استفاده در تاجیکستان و ازبکستان کار می‌کند. در طی این سه سال این پروژه همواره در حال پیشرفت بوده است و اکنون به مرحله‌ای رسیده است که خدمات برگردان خط سیریلیک تاجیکی به خط سنتی فارسی و نیز برگردان خط سنتی فارسی به خط سیریلیک تاجیکی را به رایگان و با کیفیت نسبتا قابل قبول ارائه می‌دهد. شما می‌توانید با استفاده از پیوند‌های زیر از این برگردان‌ها استفاده کنید.

برگردان خط سیریلیک فارسی (ازبکستان و تاجیکستان) به خط سنتی فارسی (افغانستان و ایران)
برگردان خط سنتی فارسی (افغانستان و ایران) به خط سیریلیک فارسی (ازبکستان و تاجیکستان)

قرار است به زودی API این پروژه نیز در اختیار دیگر برنامه‌نویسان قرار داده شود تا بتوانند به راحتی نرم‌افزارها و وبگاه‌ها را با هر دو خط سیریلیک و سنتی فارسی ارائه کنند. وبگاه زبان فارسی نیز به زودی بخش سیریلیک خود را با استفاده از همین نرم‌افزار راه‌اندازی خواهد کرد.

ناگفته نماند که امیدواریم تا با اجرایی شدن راه‌حل‌های مناسب سیاسی و آموزشی و به‌کارگیری خط مشترک در تمام سرزمین‌های فارسی‌زبان به زودی امکان ارتباط نوشتاری بی‌واسطهٔ فارسی‌زبانان فراهم آید. اما تا آن زمان راه‌اندازی و توسعهٔ چنین نرم‌افزارها و وبگاه‌هایی حرکتی بسیار ستودنی است. بی‌شک حمایت مالی و معنوی تک‌تک فارسی‌زبانان از این پروژه‌ها نقشی اساسی در دلگرمی برنامه‌نویسان و نیز ادامه و بهبود کیفیت چنین پروژه‌هایی دارد.  در زیر متن همین نوشته که با استفاده از برگردان persian-tajik.ir از خط سنتی فارسی به خط سیریلیک فارسی تبدیل شده است، [با اندکی ویرایش] آورده می‌شود:

дар ҳудуди соли ۱۳۱۹ хуршедии яънии ҳудуди ҳафтод ва панҷи соли пеш дар паии фармони давлати вақти Шуравии мабнӣ бар тағйири хати форсии мардумони фарои равади ( тоҷикистон ва Узбакистони имрӯзии ) ба ногаҳони марҳои сиёсии кишвари ҳоии Эрони Афғонистон ва Шуравӣ ба марҳои фарҳангии низи бадали шуданди . тағйири хати форсизабонони Шуравии иртиботи форсизабонони ду сӯии марзро ба Келлӣ қатъ кард ва ду ҷазираи форсизабони ҷудогона ба вуҷуд оварад ва боис шуд мардумӣ ки ҳар ду ба забони рӯдакӣ ва Фирдавсӣ сухан мегуфтанд ба иллати адами имкони иртибот , дучори ду сайри торихии ҷудогонаи шаванди .

бо вуҷуди талошҳои гӯногӯнӣ ки дар даҳаҳои гузашта ва ба таври хосси пас аз истиқлоли тоҷикистон дар соли ۱۳۷۰ барои овардани комили хати суннатии форсӣ ба фарои равад , тадрис ва ба коргӣрии ҳамзамони ду хати сириллик ва суннатӣ дар фарои равади ёи истифода аз хати муштараки лотӣн дар ҳамаи сарзаминҳои форсизабон шуда аст , ҳамчунони хати сириллик , хати роиҷ ва аслии форсизабонони тоҷикистон ва Узбакистон аст ва сиёсатмадорон натавонистанд марҳои фарҳангӣ таҳмилӣ кашида шуда миёни форсизабононро вайрони кунанди . аммои хушбахтонаи фанноварӣ ба дод форсизабонон расида аст ва дар деворӣ ки ба дасти сиёсатмадорони сохтаи аммои бардошта нашуда аст , дарӣ ба дасти мутахассисони роёна боз шуда аст .
ҳамкор азиз ва қадӣмии мо дар сойти забони форсӣ , ҷалоли ҳуҷҷатии фаҳим , акнуни се сол аст ки бар рӯй барномаи нависии баргардони хати форсии суннатии мавриди истифода дар Афғонистон ва Эрон ба хати сириллики форсии и мавриди истифода дар тоҷикистон ва Узбакистон кор мекунад . дар таии ин сеи соли ин прожеи ҳамвора дар ҳоли пешрафт буда аст ва акнун ба ҷоӣ расида аст ки хадамоти баргардони хати сириллики тоҷикӣ ба хати суннатии форсӣ ва низи баргардони хати суннатии форсӣ ба хати сириллики тоҷикиро ба ройгон ва бо кайфияти муносиб ироа медиҳад . шумо метавонед бо истифода аз пайвандҳои зер аз ин баргардонҳо истифодаи кунйди .
қарор аст ба зӯдии API ин прожеи низ дар ихтиёри дигари барномаи нависони қарори додаи шавад то битавонанд ба роҳатии нарми афзор ва вебгоҳҳоро бо ҳар ду хати сириллик ва суннатии форсии ироаи кунанди . вебгоҳи забони форсии низ ба зӯдии бахши сириллики худро бо истифода аз ҳамини нарми афзори роҳандозӣ хоҳад кард .
ногуфта Нанд ки умедворӣам то бо иҷроии шудани роҳҳаллҳои муносиби сиёсӣ ва омӯзиш ва и ба коргӣрӣ хати муштарак дар тамоми сарзаминҳои форсизабон ба зӯдии имкони иртиботи бевоситаи форсизабонони фароҳами ояди . аммо то он замони роҳандозӣ ва тавсеъаи чунини сомонаҳо ва вебгоҳҳо корӣ бисёр шоиста аст . беи шаки ҳмояти молӣ ва маънавии так так форсизабонон аз ин прожеҳо нақши асосӣ дар дили гармии барномаи нависон ва идома ва беҳбӯди кори чунин прожеҳо дорад.
هم‌رسانی

‎دربارهٔ زبان فارسی

دیدگاه شما چیست؟

Your email address will not be published. Required fields are marked *