خط و زبان مادری فرزندان فارسی‌زبان

بنابر آمار نیمه رسمی، دومیلیون و هفتصدهزار تا سه‌میلیون و پانصدهزار ایرانی در خارج از کشور زندگی می‌کنند[۱] [۲]. درصد قابل توجهی از این افراد را فرزندان ایرانیان مقیم خارج از کشور تشکیل می‌دهند که در جامعهٔ میزبان رشد کرده‌اند و سابقهٔ تحصیل در ایران را ندارند. در برخورد با این نوجوانان و جوانان درمی‌یابیم که بیشتر آنان یا به کلی قادر به خواندن و نوشتن به خط فارسی نیستند و یا در به کارگیری آن با مشکلات جدی روبرو هستند. بسیاری از این فارسی‌زبانان نسل دوم و سوم به خوبی به زبان فارسی صحبت می‌کنند اما نداشتن مهارت کافی در به کارگیری خط فارسی باعث شده است تا نتوانند به زبان مادری خود مطالعه کنند و همین امر آنان را از جامعهٔ فرهنگی خود دور کرده است.
می‌توان از موارد زیر به عنوان برخی از دلایل عدم توانایی خواندن و نوشتن این افراد به خط فارسی نام برد[۳]:
– پیچیدگی خط کنونی فارسی و نیاز به تمرین و پشتکار فراوان برای آموزش آن
– نبود احساس ضرورت یادگیری خط از سوی خطآموز
– تعداد اندک مدرسه‌ها و معلمان فارسی‌زبان موجود نسبت به گستردگی جغرافیایی محل سکونت ایرانیان مقیم خارج از کشور
– یادگیری خط فارسی به دور از گروه دوستان هم‌مدرسه‌ای و اضافه بر برنامهٔ روزانه خط‌آموز
– نبود علاقه و یا دانش کافی در میان پدران و مادران برای آموزش خط فارسی به فرزندانشان
با توجه به این که تجربه نشان داده است که آموزش همگانی خط فارسی به کسانی که در خارج از کشور رشد می‌کنند امکان‌پذیر نیست، به نظر می‌رسد استانداردسازی خطی برپایهٔ خط لاتین و انتشار کتاب‌های مهم فرهنگ ایرانی و راه‌اندازی تارنماهایی به آن خط برای ایرانیان مقیم خارج از کشور الزامی است[۴].
روز سوم اسفند (بیست و یکم فوریه) از سوی یونسکو به نام «روز زبان مادری» نامگذاری شده است. امید است تا روز زبان مادری سال آینده راه حلی برای خواندن و نوشتن فارسی‌زبانان مقیم خارج از کشور ارایه داده باشیم و صدهاهزار تن از فرزندانمان را بدون پشتوانهٔ فرهنگی و زبانی در جوامع میزبان تنها نگذاریم.

پانویس:
[۱] به نقل از سید علی ریاض، رییس فراکسیون ایرانیان خارج از کشور مجلس، در گفتگو با جهان‌نیوز.
[۲] از آمار افغان‌ها و تاجیک‌های مقیم خارج از کشورهای فارسی‌زبان آماری در دست نیست، اما آنچه در این نوشتار گفته شده است برای همزبانان افغان و تاجیکمان نیز درست است.
[۳] آنچه در این نوشتار آمده است حاصل بررسی آماری نویسنده است.
[۴] استانداردسازی چنین خطی مزایای دیگری (و البته معایبی) نیز دارد که در نوشتاری دیگر به آنان اشاره خواهم کرد.

  • 0

    Overall Score

  • ‎رتبه‌بندی خوانندگان‫:‬0 Votes

هم‌رسانی

‎دربارهٔ سهیل هومن

احتمالا به این‌ها نیز علاقه‌مندید:

One comment

  1. ح ب
    ۲ اسفند ۱۳۸۹ at ۱۷:۳۴

    http://aboutpersian.blogfa.com/post-43.aspx
    به عنوان دیدگاه

دیدگاه شما چیست؟

Your email address will not be published. Required fields are marked *