مترجمان تجربی موفق‌تر از مترجمان دانشگاهی‌اند

دکتر عبدالله برادران، مترجم و قائم مقام معاون پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی در همایش روز جهانی ترجمه گفت: یکی از نقاط ضعف ترجمه امروز ایران، آموختن کسب مهارت ترجمه بدون عشق ورزیدن بدان است؛ در صورتی که مترجمی، نیازمند عشق و کسب مهارت توام است و مترجمان تجربی موفق‌تر از سایرین هستند.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، نخستین هم‌اندیشی سراسری فعالان عرصه ترجمه با موضوع «آسیب‌شناسی ترجمه و فعالیت‌های پیرامونی آن در ایران»، به مناسبت بزرگداشت روز جهانی ترجمه عصر چهارشنبه (۷ مهرماه) با حضور عبدالله برادران، قائم مقام معاون پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، ‌محمدرضا اربابی، مدیر عامل موسسه سپهر ترجمان اندیشه، دکتر امیر محبیان، رییس مرکز مطالعات استراتژیک خبرگزاری آریا و دانشجویان حوزه ترجمه در سرای اهل قلم برگزار شد.

در ابتدای نشست، دکتر عبدالله برادران، قائم مقام معاون پژوهشی دانشگاه آ‍زاد اسلامی تهران مرکز گفت: زبان، نیازمند آموختن و تقویت شدن در سراسر جامعه است، به ویژه زبان انگلیسی باید یاد گرفته شود تا فرهنگ ایرانی از طریق این زبان انتقال یابد.

وی در ادامه افزود: زبان انگلیسی نیازمند آموزش به عنوان زبان دوم است. یکی از رشته‌هایی که از گذشته در دانشگاه آزاد اسلامی طراحی شده است، مترجمی زبان انگلیسی و پس از آن فرانسه، آلمان، ‌ایتالیایی و در آخر نیز ارمنی بود. این رشته‌ها مورد استقبال خیل عظیمی از دانشجویان قرار گرفت و اکنون نیز در بسیاری از واحدهای دانشگاهی آزاد و دولتی دانشجو می‌پذیرد.

برادران، یکی از تفکرات اشتباه اساتید حوزۀ ترجمه در آموزش زبان انگلیسی را تفکر تربیت چند مترجم ناب در هر دانشگاهی دانست و گفت: این امر در حالی رخ داده که این تعداد مترجم اهداف را تامین نکرده‌اند. بسیاری از مترجمان نامدار ایرانی از راه دانشگاه وارد این عرصه نشده و تنها به این رشته عشق ورزیده‌اند. برای نمونه می‌توان احمد آرام،‌ محمد قاضی و نجف دریابندری در حوزه علوم انسانی را نام برد.

مولف کتاب «انگلیسی عمومی» دانشگاهی، شغل مترجمی را یکی از زیباترین، شاخص‌ترین و پرموقعیت‌ترین مشاغل مناسب جوانان دانست و اظهار داشت: مترجمی ورای تمام عرصه‌های موجود دنیاست،‌ تمام خبرهای مهم در عرصه جهانی توسط مترجمان ابلاغ شده و ارتباطات گسترده افراد در نقاط جهان از سوی مترجمان صورت می‌گیرد. رسالت مترجم انتقال دادن مطالب است و اوست که می‌تواند تمام نوآوری‌های جهان را به دیگر کشورها منتقل کند. بنابراین پل ارتباطی میان دو فرهنگ، ملت و جامعه‌ مترجم است.

وی با تاکید بر این که بیشتر افرادی که مترجمی را از طریق دانشگاه آغاز کرده‌اند، عشقی به آن نمی‌ورزند، یادآور شد: اثر کار مترجم در دراز مدت مشخص می‌شود، زبان انگلیسی مانند دیگر زبان‌ها قاعده‌مند نیست و همین اندازه که فردی بتواند مطالب را پس از خواندن، فهم و منتقل کند، کفایت می‌کند، اما متاسفانه ما در این حوزه‌ها ضعیف هستیم و باید این انگیزه و ضرورت را در جامعه ایجاد کنیم.

در ادامه نشست، محمدرضا اربابی، مدیرمسوول موسسه سپهر ترجمان اندیشه، با اشاره به این که زبان ترجمه محدود به زبان انگلیسی نیست،‌ بیان داشت: سه ضلع فعال عرصه ترجمه، شامل مترجم، نهادهای آموزشی و بازار کار است که در هر یک از این سه حوزه، ضعف و خلاء‌هایی وجود دارد. با توجه به تغییر و تحولات اخیر جوامع و متفاوت شدن معادلات دنیا، باید صنعت ترجمه در کشور فعال شود.

وی دانش تخصصی را یکی از ضرورت‌های یادگیری فن ترجمه برشمرد و اظهار داشت: اگر قرار به صنعتی شدن ترجمه در کشور است، بحث آکادمیک ترجمه‌ای باید جدی گرفته شود. دانشگاه نیازمند تحولات جدی در عرصه ترجمه است. در حال حاضر شکاف عمیقی در بازار کار میان افرادی که فن ترجمه را یاد گرفته‌اند و بدان عشق می‌ورزند و افرادی که تنها برای ورود به بازار کار این فعالیت را انجام می‌دهند، وجود دارد. بنابراین اگر ترجمه در کشور منزلتی ندارد، باید رشته آکادمیک آن نیز حذف شود.

اربابی با اشاره به این که با وجود هزینه زیاد دانشگاه در حوزه ترجمه، بسیاری از افراد در بخش غیرآکادمیک وارد بازار ترجمه می‌شوند، افزود: یکی از نکات مهم در یادگیری ترجمه، کسب مهارت است؛ به این معنا که ترجمه یک تخصص آکادمیک و مستلزم کسب مهارت است. ترجمه، تجربه است، تحصیلات آکادمیک در ترجمه شرط اساسی است، اما کافی نیست. متاسفانه سیستم دانشگاهی به لحاظ کرسی‌های تحصیلی و واحدهای ترجمه ناکارآمد است و چشم‌انداز مناسبی برای آینده دانشجو ترسیم نمی‌کند.

وی با بیان این که نگاه حاکم بر ترجمه در کشور مناسب نیست، توضیح داد: در این راستا باید تیم‌های ترجمه در دانشگاه‌ها راه‌اندازی شود. امیدواریم سال آینده روز جهانی ترجمه را به صورت بین‌المللی جشن بگیریم، زیرا قرار است که ترجمه در کشور متولی داشته باشد.

در پایان، دکتر امیر محبیان، استاد فلسفه محض دانشگاه آزاد اسلامی، یکی از نقاط ضعف‌ آثار ترجمه‌ای در کشور را متعلق به دهه‌های گذشته دانست و افزود: مهم‌ترین کتاب ارسطو در حوزه فلسفه «متافیزیک، مابعدالطبیعی» نام دارد که در قدیم به عربی و سه هزار سال پیش به فارسی ترجمه شده است. دکتر شرف‌الدین خراسانی مستقیم آن‌را از یونانی به فارسی ترجمه کرده است.

وی با تاکید بر این که بسیاری از متون درسی فلسفه هنوز برای دانشگاه‌های ما ترجمه نشده است،‌ تصریح کرد: بسیاری از آثار ترجمه نشده برای ما شناخته نشده‌اند. نهضت ترجمه در ایران، یک جهش علمی عمیق در جهان اسلام با تاسیس بیت‌الحکمه‌ها ایجاد کرده و سپس در قرون وسطی در غرب نیز کتاب‌های ابن رشد و ابن سینا ترجمه شده و این افراد به جامعه غرب شناسانده شدند.

محبیان یکی از معضلات کنونی ترجمه در کشور را ترجمه کتاب از سوی افرادی ناشی تنها با استفاده از سایت‌های ترجمه نظیر گوگل دانست و اظهار داشت: این در حالی است که بسیاری از ایده‌ها در ایران به دلیل عدم انعکاس به دیگر زبان‌ها، انتقال نمی‌یابد. در سطح دانشگاهی نیز ترجمه بسیار ضعیف است.

همایش روز جهانی ترجمه عصر چهارشنبه (۷ مهر ماه) در سرای اهل قلم خانه کتاب برگزار شد.

  • 0

    Overall Score

  • ‎رتبه‌بندی خوانندگان‫:‬0 Votes

هم‌رسانی

‎دربارهٔ زبان فارسی

احتمالا به این‌ها نیز علاقه‌مندید:

2 comments on “مترجمان تجربی موفق‌تر از مترجمان دانشگاهی‌اند

  1. tarokh
    ۱۲ مهر ۱۳۹۱ at ۱۰:۴۷

    با مقاله فوق کاملا موافقم

  2. تارخ
    ۱۲ مهر ۱۳۹۱ at ۱۰:۴۸

    مترجمان تجربی بزرگی مانند محمد قاضی – عبدالرحمن شرفکندی و ابراهیم یونسی از این دسته اند

دیدگاه شما چیست؟

Your email address will not be published. Required fields are marked *