«بندهای موصولی زبان فارسی در دستور هسته‌بنیان» در انگلستان منتشر شد

کتاب «بندهای موصولی زبان فارسی در دستور هسته‌بنیان» نوشتۀ مهران انوشیروان تقوائی‌پور منتشر شد.

به گزارش تارنمای «زبان فارسی»، کتاب «بندهای موصولی زبان فارسی در دستور هسته‌بنیان» یک کتاب تخصصی در زمینۀ زبان‌شناسی نظری و در حوزۀ نحو زبان فارسی است که به زبان انگلیسی نوشته شده و حاصل تحقیقات نویسنده در دورۀ دکترای او در دانشگاه اسکس انگلستان بین سالهای ١٣٧٩ و ١٣٨۴ است. ویراست حاضر را انتشارات دانشگاهی لمبرت در مهر ماه ١٣٨٩ با عنوان کامل انگلیسی «Persian Relative Clauses in HPSG: An Analysis of Persian Relative Clause Constructions in Head-driven Phrase Structure Grammar» در ۳۰۰ صفحه به چاپ رسانده است.

در این کتاب ویژگی‌های بندهای موصولی زبان فارسی به تفصیل بررسی می شود و در چارچوب یک دستور زایشی و غیرگشتاری به نام دستور هسته‌بنیان (HPSG: Head-driven Phrase Structure Grammar) تحلیلی برای این گونه بندها و ساختارهای مشابه ارائه می‌گردد.

از جمله ویژگی‌های مهم این کتاب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

١) بررسی جامعی از بندهای موصولی فارسی را ارائه می‌دهد؛

٢) حاصل معدود تحقیقاتی است که در چارچوب دستورهای زایشی-غیرگشتاری و به ویژه دستور هسته‌بنیان برای زبان فارسی انجام شده است؛

٣) از معدود تحقیقاتی است که به بررسی ویژگی‌های ضمایر تکراری (RP: resumptive pronoun) در زبان فارسی می‌پردازد؛

۴) از نخستین تحقیقاتی است که به معرفی و بررسی بندهای موصولی آزاد (FR: free relatives) در زبان فارسی می‌پردازد.

این کتاب از ٩ فصل اصلی به شرح زیر تشکیل شده است:

فصل ١- مقدمه

این فصل دامنۀ تحقیق و ساختار کتاب را معرفی می‌کند.

فصل ٢- مروری بر زبان فارسی

این فصل اطلاعاتی کلی دربارۀ زبان فارسی ارائه می‌دهد که به ویژه برای زبان‌شناسانی که فارسی نمی‌دانند ضروری است. پس از ارائۀ تاریخچه‌‌ای مختصر از زبان فارسی، ویژگی‌های دستوری این زبان از جمله ترتیب قرار گرفتن کلمات، خصوصیات افعال، حروف اضافه، ضمایر، که، را، و حرف «ی» تحدید بررسی می‌شود.

فصل ٣- ویژگی های بندهای موصولی فارسی

این فصل به طور مشروح به معرفی و بررسی ویژگی‌های بندهای موصولی در زبان فارسی اختصاص داده شده است. از جمله مطالب معرفی شده در این فصل می‌توان به این موارد اشاره کرد: ساختار بندهای موصول، وجود اجباری و یک شکل حرف «که» در بندهای موصول، ضمایر تکراری و الگوی توزیع آن‌ها در بندهای موصول در نقش‌های مختلف و مقایسه ضمایر تکراری و خلاءها در ساختارهای گوناگون.

فصل ۴- تحلیل‌های موجود قبلی از بندهای موصولی فارسی

سه تحلیل موجود از بندهای موصولی فارسی که قبل از تحقیق فعلی انجام شده بودند و همگی در چارچوب دستورهای زایشی‌-‌گشتاری بوده‌اند در این فصل معرفی و مرور می‌شوند. نقاط ضعف و قوت هر یک از آن‌ها نیز ذکر می‌شود. این تحلیل‌ها عبارتند از تحلیل‌های آقای دکتر میرعمادی ( ١٣٧۶ )، خانم دکتر یوحنایی ( ١٩٩٧ ) و آقای دکتر آهنگر (١٣٧٩).

فصل ۵- معرفی دستور هسته‌بنیان

این فصل به معرفی دستور هسته‌بنیان اختصاص داده شده است. این دستور از زمره دستورهای زایشی است اما برخلاف دستورهای زایشی متداول در ایران گشتاری نیست و مثلاً در آن ژرف ساخت و روساخت و گشتار وجود ندارد. این دستور خصوصاً در وادی پردازش زبان‌های طبیعی بسیار بانفوذ بوده و از پرطرفدارترین چارچوب‌های دستوری در این حوزه به شمار می‌رود. از جمله مسائلی که در این فصل به آن‌ها پرداخته می‌شود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ویژگی‌های دستور هسته‌بنیان و آنچه این چارچوب را از دستورهای گشتاری متفاوت می‌کند، چگونگی سازماندهی و نمایش اطلاعات در دستور هسته‌بنیان، بررسی و نمایش یک جملۀ سادۀ فارسی در این دستور و بررسی ساختارهای وابسته نامحدود (UDC: Unbounded Dependency Constructions). در پایان این فصل، تحلیل‌های مختلف موجود در دستور هسته‌بنیان برای این گونه ساختارها بررسی می‌شود.

فصل ۶- تحلیل بندهای موصولی فارسی در دستور هسته‌بنیان

در این فصل تحلیلی در چارچوب دستور هسته‌بنیان برای بندهای موصولی فارسی ارائه می‌شود. تحلیل ارائه شده با تمامی ویژگی‌های بند‌های موصولی از جمله الگوی توزیع ضمایر تکراری هم‌خوانی دارد.

فصل ٧- بندهای موصولی آزاد در زبان فارسی

این فصل به معرفی و بررسی بندهای موصولی آزاد در زبان فارسی می‌پردازد و ویژگی‌های متفاوت این بندها در مقایسه با عبارت‌های اسمی، بندهای موصولی عادی، و بندهای پرسشی را بررسی می‌کند. همچنین الگوی توزیع ضمایر تکراری در این بندها و انواع آن‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.

فصل ٨- بندهای موصولی آزاد در دستور هسته‌بنیان

در این فصل، تحلیل‌های موجود در چارچوب دستور هسته‌بنیان برای بندهای موصولی آزاد در زبان‌های آلمانی و انگلیسی مرور شده و تحلیلی در چارچوب دستور هسته‌بنیان برای بندهای موصولی آزاد در زبان فارسی ارائه می‌شود.

فصل ٩- نتیجه‌گیری

در این فصل، خلاصه‌ای از یافته‌های کتاب و مسائلی برای تحقیق‌های آتی ارایه شده است.

شما می‌توانید فهرست مطالب این کتاب را از اینجا دریافت نمایید.

  • 0

    Overall Score

  • ‎رتبه‌بندی خوانندگان‫:‬0 Votes

هم‌رسانی

‎دربارهٔ نسترن صادقی

احتمالا به این‌ها نیز علاقه‌مندید:

3 comments on “«بندهای موصولی زبان فارسی در دستور هسته‌بنیان» در انگلستان منتشر شد

  1. پدرام
    ۲۱ مهر ۱۳۸۹ at ۱۷:۴۴

    دست مریزاد. به امید آثار بیشتر و ترجمه و تالیف فارسی این کتاب. همیشه موفق

  2. کیومرث بیات
    ۲۳ مهر ۱۳۸۹ at ۱۰:۲۰

    سلام بر همگی دست اندر کاران
    واقعا دستتون درد نکنه
    از استاد دکتر مهران تقوایی پور هم تشکر می کنم

  3. امین اظهری
    ۱۷ مهر ۱۳۹۰ at ۱۵:۳۹

    درود بر شما
    من از شاگردان اقای تقوایی پور در دوره کارشناسی هستم. ممنون میشوم اگر ایمیل یا شماره تماسی از ایشان برایم ارسال کنید تا پس از سالها تجدید دیدار شود.

دیدگاه شما چیست؟

Your email address will not be published. Required fields are marked *