persianlanguage.ir

خانه » سرمقاله » به ستبری سنگ، به نغزی گل

به ستبری سنگ، به نغزی گل به ستبری سنگ، به نغزی گل

۰۲ دی ۱۳۸۷

به ستبری سنگ، به نغزی گل

دکتر میرجلال‌الدین کزازی - زبان پارسی به دو ویژگی بنیادین از دیگر زبان‌های جهان جدایی می‌گیرد و فراتر می‌رود؛ آنچه مایه‌ی شگفتی است، آن است که این دو ویژگی با یکدیگر ناسازند و آشتی‌ناپذیر. یک ویژگی ستواری و سخت‌جانی است و ویژگی دیگر نغزی و نازکی. زبان پارسی در پی پویه‌ای پایدار، درشتی‌ها و ناهمواری‌های خویش را به کناری نهاده است و بن‌مایه‌ها و کارکردهای برون‌زبانی خود را یک به یک فروگذاشته است؛ خواست من از این کارکردها و بن‌مایه‌ها هنجارها و رفتارهایی در زبان است که ارزش و کارایی زبان‌شناختی ندارند؛ به راستی مانده‌ها و لای‌ها و ته‌نشست‌های اسطوره‌ای و باورشناختی‌اند که به زبان راه جسته‌اند. هنجارها و کارکردهایی از گونه‌ی ریخت‌های جداگانه برای دوگانگی (تثنیه) یا نرینگی (تذکیر) و مادینگی (تأنیث) و امردی (تخنیث). زبان پارسی بدین سان به زبانی ناب و پیراسته از دید زبان‌شناسی دگرگون شده است. از دیگر سوی، آن پویه‌ی پایدار واژه‌هایی گران و ناهموار را تراشیده است و به واژه‌هایی نرم، آهنگین، گوشنواز دیگرگون ساخته است. این همه زبان پارسی را نغزی و نابی بسیار بخشیده است. اما این نغزی و نابی مایه‌ی سستی و آسیب‌پذیری آن نشده است. زبان پارسی گزندهایی گران و آسیب‌هایی بزرگ را تا کنون از سر گذرانیده است و از بوته‌ی هر آزمون دشوار تاریخی سربلند و پیروزمند بیرون آمده است.
     با این همه این زبان شکرین و دلاویز که یکی از فرهنگی‌ترین زبان‌های جهان است و درخشان‌ترین، مایه‌ورترین سامانه‌ی ادبی جهان در آن پدید آمده است، در این روزگار با دشمنی سخت نیرومند و زیانکار روبه‌روست که فناوری رسانه‌ای است. فناوری رسانه‌ای که حتی تا نهانگاه خانه‌های کسان راه جسته است، زبان‌های بومی را که پیشینه‌ای دیرینه و چندهزار ساله دارند، می‌فرساید؛ می‌کاهد؛ از تاب و توش می‌اندازد؛ تا سرانجام آنها را یکسره از میان بردارد. پس حتی زبانی به ستواری و سخت‌جانی زبان پارسی نیز در برابر هماوردی چنین سهمگین و سترگ نیاز به یاری و پشتیبانی و دستگیری دارد. بر هر دوستدار زبان پارسی است که به یاری آن، به هر شیوه که  می‌تواند، بشتابد. یکی از این تلاش‌های یاریگرانه، تلاشی است که در راه‌اندازی پایگاه زبان فارسی انجام گرفته است. پدیدآوران این پایگاه می‌کوشند که در مرز توان خویش نغزی‌ها و کارایی‌های زبان پارسی را نشان بدهند و دلاویزی‌هایی را که در ادب پارسی نهفته است آشکار بگردانند. از درگاه دادار که او نیز بی‌گمان زبان پارسی را گرامی می‌دارد، زیرا دوستدار زیبایی است، برای آنان در این تلاش فرهنگی آرزوی کامگاری و بختیاری دارم.

میرجلال‌الدین کزازی
دی ١٣٨٧


نظر دهید
پوریا ناجی در ۰۲ دی ۱۳۸۷ ساعت ۲۱:۳۳ نوشته است:
فن‌آوری رسانه‌ای به تنهایی نمی‌تواند خطری برای زبان‌ها باشد. همان‌گونه که می‌بینید همین فن‌آوری موجب رشدی زبان‌های غربی و به خصوص انگلیسی شده است. آنچه برای زبان ما خطر است عدم توانایی استفاده از فن‌آوری و در خواب غفلت ماندن است.
شهریار در ۰۳ دی ۱۳۸۷ ساعت ۰۵:۱۳ نوشته است:
استاد گرانسنگ
جناب آقای دکتر کزازی
هزاران درود بر شما. درود بر شما که بدین زیبایی پارسی را با واژگان پارسی می نگارید. در نبشته شما کمتر نشانی از واژگان تازی و بیگانه دیدم که نشانگر توانگری آن استاد بزرگوار است. باور بفرمایید اندیشناکم که زبان بی همتای پارسی را چگونه از واژگان تازی و بیگانه که چون چنگار بر جان نازنینش افتاده اند بزداییم. براستی برای پاسداری از این زبان شیرین و نهادینه کردن کاربرد واژگان ناب پارسی در یکایک رسانه ها و فراگیر کردن آن چه می توان کرد؟
با سپاس از اسناد
یک دلسوخته زبان زیبای پارسی
آرش - arash@ccccc.ccc در ۰۳ دی ۱۳۸۷ ساعت ۰۹:۱۸ نوشته است:
رسانه و فناوری و دانش فرصت است نه تهدید. آنچه که تهدید است نگاه غیر دانشی و سنتی آمیخته به موهومات است. نگاهی که زبان باز را برنمی تابد. نگاهی به وب سایت آقای حیدری ملایری بیاندازید تا مقصود من از نگاه دانشی به زبان را دریابید. شوربختانه کسانی که بر مسند قدرت هستند درک درستی از زبان دانشی و خود دانش و فناوری ندارند. دانش و فناوری آنقدر گسترده و شاخه شاخه شده است که برای آن باید زبانی نو و دانشی پی ریخت و حتی خط دانشی. شاید کتاب "زبان باز" آشوری روزنه ای به این نگاه مدرن پیش چشممان بگشاید.
علی - fff@fff.fff در ۰۳ دی ۱۳۸۷ ساعت ۰۹:۲۶ نوشته است:
واژه نامه ی دانشیک در زمینه ی اخترشناسی (از آقای حیدری ملایری)
اگر این نگاه حاکم شود میتوانیم یک زبان دانشیک داشته باشیم.

http://aramis.obspm.fr/~heydari/dictionary/persian-intro.html
بـــهــیــن اربــابـــی - Book@behinArbabi.com - تارنما/وبنوشت - در ۰۴ دی ۱۳۸۷ ساعت ۱۱:۵۵ نوشته است:
زیبایی :
_____________
{{ .... از درگاه دادار که او نیز بی‌گمان زبان پارسی را گرامی می‌دارد، زیرا دوستدار زیبایی است،...}} .
_____________
فارسی چیزی جز همین روح زیبای کزازی‌هایمان نیست ؟ :
-» (و البته نقد استاد- کزازی خوش‌مهر- دوست داشتنی‌مان - حسابی جدای دارد).
____________________
ب - الف : 4-10-87
حسن در ۱۱ دی ۱۳۸۷ ساعت ۰۱:۱۱ نوشته است:
در حسن نیت استاد سخن پارسی شکی نیست. ولی در جواب نوشته دوستی که مطلب استاد را خالی از سخنان تازی دانسته است تقاضا می‌کنم لطافت ادبیات را به سیاست الفاظ زشت آلوده نکنید. عنوان واژه تازی، امروز همانند یک فحش فرهنگی است که در دست عده‌ای نادان، اخلاق ما را نشان گرفته است و گمان می‌کنم تف سر بالاست.این روزها درد بزرگی از این عرب‌ستیزی بی‌حاصل گریبان ما پارسیان را گرفته است. اگر زبان و فرهنگ ما را بر قله‌های طلا هم سوار کنید اما ادب و احترام به دیگر فرهنگها و ملل را از آن بستانید یقین بدانید هیچ چیز برای افتخار کردن نداریم.
اکبری در ۱۳ بهمن ۱۳۸۷ ساعت ۱۶:۲۶ نوشته است:
شگفتا که استاد بزگوار از تاخت فناوری می هراسند. نمی فهمم چرا به جای بهره گیری ازاین ارمغان بزرگ بشری رویکردمان باید بزدلانه باشد. آیا بهتر نیست با آمادگی و دانستگی به پیشبازش برویم و بی هراس در این میدانگاه ما هم بازیگر باشیم نه تماشاگر ِ منفعل. فراموش نکنیم که ترس برادر ِ مرگ است.
کورش - korosh.shahkaramik@gmail.com در ۲۳ بهمن ۱۳۸۷ ساعت ۱۸:۵۷ نوشته است:
درودبرهمه دوستان ومیهن پرستان
درپاسخ دوست گرامی که فرموده اندمانبایددشنام فرهنگی به تازیان یاهمان اعراب بدهیم بایدگفت که نام تازی هیچ پرخاشی نیست بلکه نامی بوده که پیش ازاسلام ایرانیان به عرب هامی گفتند.بنابراین درانتقادخودبه استادکزازی پیش ازهرچیزی آگاهی خودرابیافزایید.
ناشناس - kherefti@gmail.com - تارنما/وبنوشت - در ۲۵ بهمن ۱۳۸۷ ساعت ۲۰:۵۸ نوشته است:
در اینجا پاسخی به این نوشته داده ام.
http://kherefti.blogspot.com/2009/02/blog-post_13.html
شاهرخ در ۲۵ بهمن ۱۳۸۷ ساعت ۲۱:۴۲ نوشته است:
استاد شما خودتان چقدر سعی کرده‌اید که از این دشمنی سخت نیرومند و زیانکار (رسانه) دوستی سخت نیرومند و سودرسان بسازید!؟
علیرضا - تارنما/وبنوشت - در ۲۴ اسفند ۱۳۸۷ ساعت ۱۹:۳۶ نوشته است:
استاد گرامی ما باید نیروی زایش شگفت آور زبان پارسی را دوباره زنده کنیم تا بتوانیم آن را از گزند واژگان و دستور زبان بیگانه دور بداریم . اما نباید در رویارویی با دشواری های کنونی خود را پس کشیده و به دستاوردهای امروزین پشت کنیم بلکه باید از آنها به سود خود بهره ای ببریم . چرا چت روم را نفی کنیم ؟ اتاق گفتمان همان است ولی به زبان ما ! چرا اینترنت و رایانه پس زده شوند و رسانه ها محدود شوند ؟ ما جو رسانه را باید دگرگون کنیم . زبان انگلیسی چنان نیروی زایشی دارد که روزانه بر شمار واژگان آن افزوده می شود ولی این واژگان نه انگلیسی سره هستند و نه ریشه انگلیسی دارند بلکه به شکل انگلیسی و بر اساس دستور زبان آن نوشته می شوند . برای نمونه از واژه کردان (وزیر کشور) چندین واژه جدید ساخته اند .kordanize=دریافت دکترا بدون داشتن لیسانس ! پس تنها راه پیوند زبان با این دستاوردها و استفاده از آن به سود زبان است . علیرضا برات وند www.partica.blogfa.com


آگهی کار



هنر و رایانه