«محمد دبیرمقدم» گفت: فارسی دستخوش تحول تاریخی درونزا و طبیعی شده است و این تغییر جای هیچگونه نگرانی ندارد.
به گزارش خبرنگار ادبی فارس، «محمد دبیرمقدم» مدرس زبان شناسی و پژوهشگر، در نشست هفتگی شهر کتاب که به زایایی و سترونی زبان فارسی اختصاص داشت، بیان کرد: حدود 19 سال است که گزاره «فارسی زبانی عقیم؟» است، در نوشتهها مطرح شده و به تازگی هم پوشش رسانهای یافته است. ما در دانشگاهها هم شاهدیم که گاهی دانشجویان هم این مسئله را پیگیری میکنند و از صحت و سقم آن پرسوجو میکنند.
وی ادامه داد: گزاره فارسی زبانی عقیم است بر اساس دانش و باورهای زبانشناختی من به کلی مردود است. هیچ زبانی عقیم نیست. چارچوب کلی بحث من از منظر ردهشناسی زبان فارسی خواهد بود. هدف ردهشناسی دستیابی به تفاوتها و شباهتهای زبانی بین زبانهای همخانواده و غیر همخانواده است. زبانهای انگلیسی و فارسی متعلق به رده تحلیلی زبان هستند. گونه افراطی زبانهای تحلیلی را گسسته مینامند مثل زبان چینی. در زبان فارسی و انگلیسی خصلتهای زبانهای رده تصریفی وجود دارد. در زبان فارسی تمام افعال بیقاعده در حوزه تصریفی میگنجد و در هر دو زبان خصلتهای پیوندی نیز وجود دارد. این ویژگیها گرایش غالب هر دو زبان است.
این زبانشناس در ادامه صحبتش با اشاره به تغییرات زبانهای فارسی و انگلیسی اظهار داشت: زبان انگلیسی تا حدود چهار قرن پیش یعنی پیش از آغاز انگلیسی نوین تصریفی بود، ولی بعد از آن تحلیلی شد. فارسی باستان هم یک زبان تصریفی بوده و پیش از دوره اسلامی به سمت تحلیلی بودن سوق یافته است، ولی زبان فارسی نو زبانی بسیار تحلیلی است. زبان فارسی امروز بسیار تحلیلتر از زبان انگلیسی امروز است. نشانه دیگر تحلیلی بودن زبان استفاده از واژهها و افعال مرکب است که در زبان فارسی هم جایگاه ویژهای دارد. در زبان فارسی لغتهای مرکب فراوان است.
وی در ادامه بیان داشت: زبان فارسی با گرایش قالب تحلیلی بودن بسیار متنوع است. نباید امکانات واژهسازی زبانها را سیاه و سفید دید. زبان فارسی و انگلیسی هر دو در طول تاریخشان دستخوش تغییر شدند. یعنی از حالت تصریفی به تحلیلی گرایش پیدا کردند. این تغییر زبان فارسی از دو هزار سال پیش آغاز شد ولی انگلیسی تنها چهارصد سال است که این دوره تغییر را میگذراند.
این مترجم تصریح کرد: امیدوارم که هیچ زبانشناس و ادیبی نخواهد بگوید که زبان تحلیلی برای بیان علوم ضعیف است. این مسئله کاملا با عقیمندانستن انگلیسی (که یک زبان تحلیلی است) در تضاد است. نکته دیگر این است که تغییر رده زبان فارسی باستان در دوره میانه آغاز شده بود و همچنین باتوجه به تصریفی بودن زبان عربی، فرض امکان تأثیر این زبان در تحلیلی شدن زبان فارسی کاملا منتفی است.
این زبانشناس بیان داشت: پیشرفت آزادانه زبان فارسی یعنی استفاده بیشتر از کلمات باتوجه به خاصیت تحلیلی بودن زبان است. تحلیلی بودن این دو زبان تنها به واژهسازی عمومی روزمره منتج نمیشود بلکه در علوم هم کارایی بسیار دارد.
دبیر مقدم نتیجهگیری بحثش را چنین بیان کرد: فارسی دستخوش تحول تاریخی درونزا و طبیعی شده است و این تغییر جای هیچگونه نگرانی ندارد. زبان فارسی ردهای غالبا تحلیلی دارد. امکانات واژهسازی زبان فارسی متنوع است. تمایل به کاربرد فعلهای مرکب در فارسی است. واژهسازی تحلیلی یعنی ساختن صورت مرکب، این مسئله در زبان علم نیز کارایی دارد. فارسی زبانی است پویا، کارآمد و فنی برای حوزههای مختلف است، اهتمام در بهکار بردن فارسی در نوشتههای علمی و برانگیختن حساسیتهای عمومی برای به کار گیری این زبان را میتوان گامهایی در جهت پویایی و غنای این زبان دانست.
به گزارش فارس، جریان برق «شهر کتاب» در میانه صحبت دبیرمقدم که آخرین سخنران جلسه بود، قطع شد و دبیر مقدم زیر نور مهتابی اضطراری به قرائت و ارائه ادامه مقالهاش پرداخت.
برگرفته از: خبرگزاری فارس
دبیرمقدم: جای هیچگونه نگرانی برای زبان فارسی نیست 
دیدگاه های شما پس از بررسی راهبران تارنما، در این بخش نمایش داده خواهند شد.