محمد حسن جواهری نویسنده کتاب «واژه‌نامه گویش باستانی سمنانی» از برگزیدگان ششمین دوره جایزه کتاب فصل گفت: گویش‌های باستانی آبشخور زبان فارسی هستند و حرکت آن‌ها، همواره موازی با تغییر و تحولات زبان فارسی بوده است.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، تالیف کتاب دو جلدی «واژه‌نامه گویش باستانی سمنانی»، نوشته "محمد حسن جواهری" و "پرویز پژوم شریعتی"، ۲۲ سال به طول انجامیده. در این کتاب که توسط انتشارات "آبرخ سمنان" به چاپ رسیده، ۱۲۰۰۰ لغت گردآوری شده است. واژه‌نامه گویش باستانی به گویش زبان سمنانی پرداخته است. گویش سمنانی یکی از گویش‌های مهم دوران باستان و مربوط به گویش‌های فارسی میانه است که با ویژگی‌های صرفی و نحوی از زبان‌های دوره میانه باقی مانده و مردم هنوز به آن سخن می‌گویند. این کتاب از برگزیدگان ششمین دوره کتاب فصل مربوط به فصل تابستان ۸۷ بوده است.
جواهری، یکی از دو مولف کتاب واژه‌نامه گویش باستانی با بیان مطلب بالا گفت: گویش باستانی سمنانی در موارد زیادی با زبان فارسی موازی حرکت کرده. به قول آقای "کزازی" که در همایش بومی‌سرایان ایران سخن می‌گفت، گویش‌های باستانی ایران که از پنج انگشت دست هم تجاوز نمی‌کنند، آبشخور زبان فارسی هستند. ای کاش واژه‌نامه این گویش ۵۰ سال پیش تدوین می‌شد و می‌توانست تا اندازه زیادی کمک حال پژوهشگران زبان فارسی باشد.
این نویسنده در توضیح بخش‌های کتاب و موارد مورد اشاره در مقدمه اضافه کرد: در بخش مقدمه که ۱۲۰ صفحه است، به طور کلی به جغرافیا، دستور زبان و موضوعات کلیدی اشاراتی صورت گرفت و در ارتباط با ویژگی‌های مهم دوران باستانی و گویش سمنانی با مدرک و دلیل مقایساتی انجام شد.
جواهری در پاسخ به سوالی مبنی بر ویژگی‌های گویش سمنانی تصریح کرد: از ویژگی‌های مهم و بسیار جالب این گویش نرینه و مادینه بودن اسامی گویش سمنانی است و صرف اسامی و افعال، و اینکه در این گویش اسامی هم دارای زمان هستند و صرف می‌شوند.
وی درباره موضوع بخش دوم این کتاب گفت: در بخش دوم به مبانی و مباحث دستوری پرداخته شده و لغتنامه است.
این پژوهشگر در پاسخ به سوالی مبنی بر تاثیرگذاری این واژه‌نامه بر تقویت بنیان‌های زبان فارسی توصیح داد: فرهنگستان زبان ایران می‌تواند از این گویش‌ها در معادل‌سازی استفاده کند. مثلا ما در این گویش واژه "سواته" را معادل ژنتیک داریم. یعنی کسی که به گذشته  خودش باز می‌گردد. وی در بیان اختصاصات دیگر این گویش گفت: این گویش در حوزه حماسه بسیار مایه‌ور است و در تغزل کمتر.

جواهری خاطرنشان کرد: هم‌اکنون روی جلد سوم این واژه‌نامه کار می‌کنیم و به احتمال زیاد دو جلد دیگر از این واژه‌نامه در آینده‌ای نزدیک منتشر خواهد شد.



برگرفته از: خبرگزاری ایبنا

این‌ها را نیز بخوانید:

» دکتر کزازی: زبان‌های بومی ایران «نیای» زبان پارسی امروز هستند
» گیتی دیهیم یک فرهنگ تازه به زبان فارسی اضافه کرد